MÜZEBDER’İN AMACI

MÜZEBDER’in amacı; müze eğitimi alanında çalışanların mesleki örgütlenmesini, meslek standartlarının belirlenmesini, özellikle kamu mevzuatında müze eğitimciliğinin resmi bir meslek ve kadro olarak tanınmasını sağlamak ve ulusal/uluslararası gelişim faaliyetleri yürütmektir.

MÜZEBDER’İN ÇALIŞMA ALANLARI

MÜZEBDER’in çalışma alanları şunlardır;

1. a) Müze eğitimcileri ve öğrencilerinin;
2. Bilimsel ve mesleki çalışmaları sırasında karşılaştıkları güçlüklerin giderilmesine yardımcı olmak.
3. Mesleki bilgi, görgü ve deneyimlerini artırmalarına katkıda bulunmak üzere kurs, seminer, ulusal ve uluslararası; konferans, panel, çalıştay, seminer, gezi, festival, fuar vb. etkinlikler düzenlemek.

iii. Mesleki ve özlük haklarını koruyucu ve geliştirici çalışma ve araştırmalar yapmak veya yaptırmak.

1. Mesleki ve özlük hakları konusunda karşılaştıkları sorunlarla ilgili olarak, yetkili kurum ve kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak.
2. Meslek tanımı kapsamında bulunanların burs almalarına yardımcı olmak ve olanaklar elverdiği takdirde burs vermek. vi. Mesleki Etik İlkeleri’ne uymaları konusunda çalışmalar yapmak.
3. b) Müze eğitimi alanının kurumsal yapılara entegrasyonunu sağlamak amacıyla ilgili kurum/kuruluşlarda müze eğitimi uygulamalarını yaygınlaştırmak ve bu kurumlarda nitelikli müze eğitimcilerinin istihdamını teşvik etmek.
4. c) Müze eğitimi alanında yapılacak inceleme ve araştırmaları desteklemek, mesleki projeler geliştirmek ve yürütmek.
5. d) Müze eğitimi alanında görev alacak kişi ve kurumların yetkinliğini artırmak amacıyla ilgili paydaşlarla işbirliği içinde sertifikalı eğitim programlarını düzenlemek.
6. e) Hazırladığı eğitim ve sertifika programlarını gerekli görüldüğünde ilgili kurum ve kuruluşların değerlendirmesine sunmak ve iş birlikleri geliştirmek.
7. f) Müzelere uygun müze eğitim politika ve planları geliştirmek.
8. g) Bilimsel ve mesleki yayınlar yapmak.
9. h) Mesleki ve demokratik dayanışmayı güçlendirmek için ulusal ve uluslararası kurum/ kuruluşlarla işbirliği yapmak.
10. i) Uluslararası Müzeler Günü başta olmak üzere ulusal ve uluslararası kurum/kuruluş ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yaparak her yıl dernek tarafından karar verilen belirli gün ve haftalar kapsamında mesleki, bilimsel, kültürel ve sanatsal etkinlikler düzenlemek.
11. j) Kültürel ve sanatsal etkinlikler düzenlemek; bu çerçevede ilgili gerçek ve tüzel kişilerle işbirliği yapmak ve katkıda bulunmak.
12. k) Türkiye’de müze eğitiminin kurumsallaşması ve müze eğitimciliğinin bir meslek olarak tanınması yönünde çalışmalar yürütmek.
13. l) Mesleğin gelişmesine yönelik yarışmalar açmak, ödüller ve armağanlar vermek.
14. m) Müze Eğitimi İhtisas Kütüphanesi kurmak

MÜZEBDER HAKKINDA

Müze Eğitimcileri Derneğimizin kısaltılmış adı “MÜZEBDER”, İngilizce karşılığı “Museum Educators Association” olup genel merkezi Ankara’dadır. Müze Eğitimcileri Derneği, 9 Ocak 2026 tarihinde resmi olarak faaliyete geçmiş genç bir sivil toplum kuruluşu olmasına rağmen, köklerini 1997 yılında Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde temelleri atılan Disiplinlerarası Müze Eğitimi alanındaki akademik birikimden ve bu alanda uzun yıllardır çalışan öğretim üyeleri, mezunlar ve paydaşlardan almaktadır. Bu yönüyle dernek, hem akademik hem de profesyonel deneyimi bir araya getiren dinamik ve çok paydaşlı bir yapıya sahiptir.

Dernek; yalnızca müze eğitimcilerini değil, müze eğitimi alanına katkı sunan tüm müze profesyonellerini, araştırmacıları ve ilgili paydaşları kapsayan geniş bir mesleki topluluğu temsil etmektedir.

Türkiye’de müze eğitimi alanı, artan müze sayısı ve çeşitlenen müzecilik anlayışına rağmen henüz kurumsal bir meslek tanımına ve yasal çerçeveye sahip değildir. Müzelerin eğitim ve araştırma işlevleri uluslararası düzeyde giderek daha fazla önem kazanırken, Türkiye’de müze eğitimcilerinin istihdamı, görev tanımları ve mesleki standartları konusunda önemli boşluklar bulunmaktadır. Bu durum, müzeler ile toplum arasındaki etkileşimi güçlendirecek uzmanlaşmış bir meslek alanına duyulan ihtiyacı daha görünür kılmaktadır.

Bu ihtiyaç doğrultusunda, 1997 yılında akademik temelleri atılan müze eğitimciliği hareketi, uzun bir aradan sonra “Müze Eğitimcileri Buluşuyor” adıyla 22 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleştirilen çevrimiçi toplantı ile yeniden sivil bir inisiyatif olarak canlanmıştır. Bu toplantıda, müze eğitimi alanındaki temel sorunlar, ihtiyaçlar ve gelişim alanları tartışılmış; yüz yüze bilimsel ve mesleki buluşmaların gerekliliği konusunda ortak bir görüş oluşmuştur. Aynı zamanda, örgütlü bir mesleki yapının kurulması yönünde güçlü bir irade ortaya konmuştur.

Bu sürecin devamı olarak 30–31 Ekim 2024 tarihlerinde Goethe-Institut Ankara’da “Müze Eğitimcileri Buluşuyor: Türkiye’de Müze Eğitimi” başlıklı kapsamlı bir etkinlik düzenlenmiştir. Etkinlik üç temel bileşenden oluşmuştur: “Türkiye’de Müze Eğitimi” paneli, katılımcıların kişisel nesneleriyle oluşturduğu “Ben Müzesi Sergisi” ve katılımcı temelli “Ortak Akıl Çalıştayı”. Bu etkinlikler aracılığıyla müze eğitimciliğinin tanımı, mevcut sorunları ve geleceğe yönelik stratejileri çok paydaşlı bir yaklaşımla ele alınmıştır.

Panelde müze eğitimciliğinin mesleki kimliği, müzelerin eğitim işlevi ve uluslararası gelişmeler ışığında Türkiye’deki durum tartışılmıştır. “Ben Müzesi Sergisi” katılımcıların bireysel deneyimlerini nesneler üzerinden görünür kılarak disiplinlerarası ve katılımcı müzecilik yaklaşımına katkı sağlamıştır. “Ortak Akıl Çalıştayı” ise müze eğitimciliğinin geleceğine yönelik somut çözüm önerilerinin geliştirildiği önemli bir ortak üretim alanı olmuştur. Çalıştay sonuçları sistematik biçimde raporlanmış ve katılımcılarla paylaşılmıştır.

Bu süreç sonunda “Müze Eğitimi Örgütlenme Süreci Kitabı” ve “Bildiri Kitabı” hazırlanmış olup basım aşamasındadır. Ayrıca yürütülen çalışmalar, Ocak 2025’te “Me in the Museum: Museum Educators’ Experiences Through Participatory Practices in Türkiye” başlığıyla uluslararası hakemli International Journal of the Inclusive Museum dergisinde yayımlanarak akademik görünürlük kazanmıştır.

Uluslararası Müzeler Konseyi (ICOM)’un 2022 yılında güncellediği müze tanımında eğitim ve araştırma işlevlerinin açıkça vurgulanması ve 2024 Uluslararası Müzeler Günü temasının “Eğitim ve Araştırmalar İçin Müzeler” olarak belirlenmesi, müze eğitimciliğinin önemini küresel ölçekte yeniden gündeme taşımıştır. Bu gelişmeler, Türkiye’de müze eğitimciliğinin kurumsallaşması ve meslekleşmesi yönündeki ihtiyacı daha da görünür hale getirmiştir.

MÜZEBDER, bu bağlamda yalnızca bir meslek örgütü olmanın ötesinde, müze eğitimini yaşam boyu öğrenme perspektifiyle ele alan, toplumsal katılımı ve kültürel mirasın sürdürülebilirliğini önceleyen bir sivil toplum yapısı olmayı hedeflemektedir. Dernek, müzelerin yalnızca sergileme ve koruma alanları değil, aynı zamanda aktif öğrenme, araştırma ve toplumsal etkileşim merkezleri olması gerektiği anlayışını benimsemektedir.

Geleceğe yönelik olarak dernek; müze eğitimcisinin meslek tanımının yapılması, istihdam olanaklarının artırılması, eğitim programlarının yaygınlaştırılması, müzelerin eğitim politikalarına entegre edilmesi ve ulusal ölçekte stratejik planlamaların oluşturulması için çalışmalarını sürdürmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda kamu kurumları, akademi, müzeler ve sivil toplum kuruluşları arasında güçlü bir iş birliği zemini oluşturulması hedeflenmektedir.

MÜZEBDER, geçmişten gelen akademik birikim ile geleceğe dönük mesleki vizyonu bir araya getirerek, Türkiye’de müze eğitiminin gelişimine katkı sunmayı ve bu alanda sürdürülebilir, katılımcı ve uluslararası düzeyde tanınan bir yapı oluşturmayı amaçlamaktadır.